តើទស្សនវិជ្ជារបៀបណា?

ប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជាសម័យអង្គរ

«សម័យអង្គរ» ដែលគេសន្មតថាមានកំណើតពីដើមស.វ.ទី៩មកនោះ ជាផ្នែក ទីពីរនៃប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា «សម័យបុរាណ»។ បើពោលពីទីតាំងឬទឹកដីវិញ សម័យនេះ ចេញដំណើរពីទឹកដីឬ «តំបន់អង្គរ» នេះឯង មុននឹងរាលដាលបន្តិចម្តងៗ រហូតដល់ កម្ពុជាក្លាយជាអាណាចក្រធំធេង។ សៀវភៅសិក្សានេះនិយាយតែពីកម្ពុជានៅសម័យ អង្គរដូចមានដាក់ជាចំណងជើងស្រាប់។ ប៉ុន្តែតំបន់អង្គរមានមរតកប្រវត្តិសាស្ត្រច្រើន ដែរ តាំងពីមុនសម័យអង្គរម៉្លេះ ពុំខុសអ្វីពីតំបន់ដទៃទៀតនៃប្រទេសកម្ពុជាឡើយ។ ដូច្នេះ អ្នករៀនត្រូវតែស្គាល់សញ្ញាណខ្លះៗអំពីទឹកដីនេះនៅមុនស.វ.ទី៩ ដើម្បីងាយយល់សម័យ បន្ទាប់មកទៀត។

ទន្សាយជានរណា

ទន្សាយគឺជាក្មេងស្រីម្នាក់ដែលមានក្ដីសុបិនចង់ក្លាយជាអ្នកនិពន្ធតាំងពីអាយុ​​​ ១២​ឆ្នាំ។​​ ជាក្ដីស្រមៃគ្មានភាពប្រាកដនិយមទាល់តែសោះ ព្រោះសូម្បីតែខ្លួននាងផ្ទាល់ក៏មិនដឹងថាពេលក្លាយជាអ្នកនិពន្ធម្នាក់ដែលគ្មានប្រាក់ខែដូចការងារផ្សេងទៀត តើនាងអាចរស់នៅដោយរបៀបណា? នាងដឹងត្រឹមថាចូលចិត្តអានសៀវភៅរួចក៏ចង់សរសេរពីរឿងរ៉ាវគ្រប់យ៉ាងដែលស្ថិតនៅក្នុងចិត្តរបស់នាង ហើយដែលនាងមិនអាចនឹងនិយាយចេញមកបាន។ ជីវិតកូនអ្នកក្រមិនខុសពីលំអងធូលីត្រូវខ្យល់បក់បោកវក់វីគ្មានទីកំណត់។ ទុក្ខលំបាកគឺជាមេរៀនជីវិតដែលបង្រៀននាងឱ្យរឹងមាំដើម្បីរស់។ ឧបសគ្គរាប់មិនអស់ជាបទពិសោធសម្រាប់ឱ្យនាងតស៊ូរហូតដល់ទីបំផុត។ សម្រាប់កូនអ្នកក្រស្នេហាយុវវ័យគ្រាន់តែជាពន្លឺកាំជ្រួចដែលភ្លឺស្អាតតែមួយរំពេច ហើយក៏រលាយបាត់អស់។ ក្ដីសង្ឃឹមសម្រាប់នាងប្រៀបដូចដុំពពកនៅលើមេឃដ៏សែនខ្ពស់ឆ្ងាយ អាចមើលឃើញតែស្រវាចាប់មិនបានឡើយ។ ទោះបីត្រូវឆ្លងកាត់ខ្យល់ធំខ្ពស់ជ្រោះជ្រៅកម្រិតណាក៏ដោយនាងគ្មានថ្ងៃបោះបង់ការតស៊ូជាដាច់ខាត។

អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកបេះដូងនៃពិភពលោកសតវត្សរ៍ទី២១

រហូតដល់ពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី២០ អាស៊ីខាងត្បូងនិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឋិត ក្រោមនឹមនៃពួកអាណានិគមអឺរ៉ុប។ រីឯអាស៊ីបូព៌ា រហូតដល់ចប់សង្គ្រាមលោក លើកទីពីរ ឋិតក្រោមនឹមនៃកងទ័ពជប៉ុនដែលយកតម្រាប់តាមពួកមហាអំណាច ស្បែកស។ ចំណែកចិនវិញ មុននឹងកាន់កាប់ដោយជប៉ុនរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៤៥ ត្រូវបានពួកមហាអំណាចអឺរ៉ុបពុះចែកគ្នាជាដែនឥទ្ធិពលដូចគេកាត់នំចែកគ្នាស៊ី។ ចាប់ពីដើមទសវត្សរ៍១៩៥០ទៅ ស្រាប់តែអាស៊ីក្លាយជាចំណីនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ ដំបូងរវាងអាមេរិកនិងសូវៀត ហើយបន្ទាប់មកទៀត រវាងអាមេរិក សូវៀតនិងចិន។ ម៉្លោះហើយ រហូតដល់ចុងទសវត្សរ៍១៩៨០ អាស៊ីតែងតែត្រូវពួកបស្ចិមលោក មាក់ងាយ ដ្បិតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងនៅអាស៊ីខាងត្បូងជាពិសេស ឃើញតែបញ្ហា វិបត្តិ សង្គ្រាម សោកនាដកម្ម និងភាពក្រីក្រ។ តែឥឡូវ បស្ចិមលោកយកចិត្តអាស៊ីវិញម្តង ពីព្រោះអាស៊ីសតវត្សរ៍ទី២១កំពុង ក្លាយជាបេះដូងនៃពិភពលោក ដោយសារតែវត្តមាននៃប៉ូលឥទ្ធិពលចំនួនបួន។ មានប៉ូលចិនដែលជាមហាយក្ស។ មានប៉ូលជប៉ុនដែលជាយក្សសេដ្ឋកិច្ច តែជា កន្លឿនយោបាយ ។ មានប៉ូលឥណ្ឌាដែលជាយក្សទើបងើបពីដំណេក។ មានប៉ូល អាស៊ានដែលមិនមែនជាកម្លាំងនយោបាយនិងយោធាសោះ តែទាក់ទាញដូចដែក ឆក់ពួកមហាអំណាច ៕

រឿងរ៉ាវនៃទឹកដីកម្ពុជាក្រោម

ចម្ងល់ប្រជាប្រិយ

ប្រវិត្តិបទនគររាជ​(ភ្លេងជាតិខ្មែរ)

ប្រវត្តិសង្គ្រាមនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៏​ (ភាគ1&2)

តើទស្សនវិជ្ជារបៀបណា?

របត់នយោបាយភាគ៥

ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រមានចំណងជើងថារបត់នយោបាយ តាំងពីភាគទី១ដល់ភាគ ទី៤ ត្រូវបានបោះពុម្ពជាសៀវភៅឡើងស្របតាមគតិបណ្ឌិតនិងមនសិការប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង តាំងពីសម្តេចនៅជាឧបនាយក រដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានចារបញ្ជាក់ថា៖ សំខាន់ចង់បានសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រ មួយនេះ ទុកឲ្យកូនចៅរៀនសូត្រ...។ពេលនេះ ទោះបីសម្តេច ត្រូវផ្លាស់ប្តូរតួនាទីមកជាសមាជិកឧត្តមទីប្រឹក្សាផ្ទាល់ ព្រះមហាក្សត្រ ក៏សម្តេច នៅតែបន្តជួយឧបត្ថម្ភគាំទ្រទាំងស្រុង ក្នុងការបោះពុម្ពសៀវភៅ របត់នយោបាយភាគទី៥ នេះ និងភាគបន្តៗទៀត រហូតដល់ភាគបញ្ចប់។បើគ្មានការជួយឧបត្ថម្ភគាំទ្រពីសម្តេចក្រឡាហោមនោះទេក៏គ្មានវត្តមានសៀវភៅប្រវត្តិ សាស្ត្រដ៏មានសារសំខាន់នេះដែរ។្ញុំបាទសូមលំឱនកាយគោរពថ្លែងអំណរគុណដ៏ជ្រាលជ្រៅ និងសូមប្រសិទ្ធិពរជ័យជូន សម្តេច ជាទីគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សូមមានសុខភាពល្អបរិបូរណ៍ អាយុយឺនយូរ បញ្ញាញាណ ភ្លឺថ្លា និងទទួលបានជោគជ័យគ្រប់ភារកិច្ច។

ឈុតអព្ភូតស្នេហ៍ទ្វេគូ

Contes Cambodgiens

ពុទ្ធបញ្ញត្តិកម្មអំពីមនុស្ស