បណ្ដេញព័ត៍មានវប្បធម៍ខ្មែរ កម្រងអត្ថបទលេខ៦

បាឋកថាទិវាគ្រូបង្រៀន បរិវត្ដកម្មឌីជីថលនៃការអប់រំ បំណិនសតវត្សរ៍ទី២១ និងកំណែទម្រង់វិធីសាស្រ្ដបង្រៀន

"អក្សរសិល្ប៍ និងភាសាខ្មែរកណ្ដាល តាមរយៈសិលាចារឹកនគរវត្ដ "

ភាសា «ខ្មែរកណ្តាល» គឺជាភាសា ដែលមានលក្ខណៈអន្តរកាលពីភាសា «ខ្មែរ- បុរាណ» ទៅភាសា «ខ្មែរទំនើប» ដោយ អ្នកនិពន្ធប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍នៃ «ខ្មែរ- បុរាណ» លាយឡំជាមួយនឹងភាសាសំស្ក្រឹត ភាសាបាលី និងភាសា «ខ្មែរកណ្តាល»។ នៅសម័យអង្គរខ្មែរបានខ្ចីពាក្យសំស្ក្រឹត ដើម្បីប្រើប្រាស់នៅក្នុងភាសាប្រចាំថ្ងៃ ដែល ធ្វើឱ្យវប្បធម៌សំស្រ្កឹតចាក់ឫសចូលយ៉ាង ជ្រៅនៅក្នុងវប្បធម៌និងភាសាខ្មែរបុរាណ។ នៅសម័យក្រោយអង្គរភាសាបាលីត្រូវបាន គេយកមកប្រើទន្ទឹមគ្នានឹងភាសាសំស្ក្រឹត។ ភាសាខ្មែរកណ្តាល គឺជាដំណាក់ កាលមានការផ្លាស់ប្តូរទាំងការប្រើពាក្យ វេយ្យាករណ៍ និងសូរសព្ទ និងការចាប់ផ្តើម នៃដំណាក់កាលនៃភាសាខ្មែរទំនើបនៅ ពាក់កណ្តាលទី២នៃសតវត្សទី១៨។

បណ្ដេញព័ត៍មានវប្បធម៍ខ្មែរ កម្រងអត្ថបទលេខ១៩

បើនិយាយពីឧបករណ៍នេសាទនៅប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល យើងពុំដឹងថាមាន ប៉ុន្មានប្រភេទ ប៉ុន្មានបែបយ៉ាងទេ។ ឧបករណ៍ខ្លះគេស្គាល់ទូទៅឯខ្លះទៀត ឃើញមានប្រើ តែតាមតំបន់ណាមួយប៉ុណ្ណោះ ហើយមានរូបរាងប្លែកៗទៀតផង។ នៅក្នុងអត្ថបទនេះ យើងខ្ញុំសូមបង្ហាញឧបករណ៍នេសាទម្យ៉ាងដែលមានឈ្មោះហៅថា «គុំ»។ វត្ថុនេះមាន រូបរាងស្រដៀងនឹងទ្រូកំពឹសច្នៃដែលបានចុះផ្សាយរួចមកហើយនៅជំពូក១, លេខរៀង ទី៧០។ យើងសង្កេតឃើញថាអ្នកស្រុកនៅតាមបណ្តោយដងស្ទឹងសែនក្នុងតំបន់សំបូរ សែនក្នុងតំបន់សំបូរ ព្រៃគុកនិងនៅខាងស្រុកសណ្តាន់នៃខេត្តកំពង់ធំនិយមប្រើប្រាស់តុនេះដើម្បីដាក់យក ត្រីនៅស្ទឹង។

សិក្សាសង្ខេបស្ដីពី ទស្សនវិជ្ជា

ការរីកចម្រើននៃវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលជួយឱ្យមនុស្សបង្កើតស្នាដៃយ៉ាង អស្ចារ្យគ្រប់វិស័យដូចសព្វថ្ងៃនេះ មាន ទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹង ទស្សនវិជ្ជា។ ប៉ុន្តែ ដោយសារពេល វេលាដើរទៅមុខកាន់តែលឿន មនុស្ស ភាគច្រើនភ្លេចគិតថា ទស្សនវិជ្ជា ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមដើមកំណើតនៃ ចំណេះដឹងដែលជួយធ្វើឱ្យមនុស្ស អភិវឌ្ឍគំនិតរបស់ខ្លួន។ វិទ្យាសាស្ត្រ មិនអាចកាត់ផ្តាច់ចេញពីទស្សនវិជ្ជា បានទេ ហើយអនាគតក៏មិនអាចគ្មាន អតីតកាលជាមូលដ្ឋានដែរ។ នៅក្នុងវណ្ណកម្មនេះ បណ្ឌិត សភាចារ្យ ហង់ជួន ណារ៉ុន នាំអ្នកអាន ទៅក្នុងពិភពនៃគំនិតដែលលាតសន្ធឹង លើពេលវេលាជាង២៦០០ឆ្នាំ និង បង្ហាញប្រព័ន្ធពុទ្ធិរបស់ទស្សនវិទូជាង ៤០រូបដែលបានចូលរួមចំណែកក្នុង វិភាគទានដើម្បីយល់ដឹងពិភពលោក និងដំណើរជីវិតមនុស្សឱ្យកាន់តែ ប្រសើរឡើង។

នីតិ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​៖​ ទស្សនវិជ្ជា​ ការ​ប្រៀបធៀប​ និង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា

បណ្ដេញព័ត៍មានវប្បធម៍ខ្មែរ កម្រងអត្ថបទលេខ១៣

បណ្ដេញព័ត៍មានវប្បធម៍ខ្មែរ កម្រងអត្ថបទលេខ១២

ជាតិពន្ធុទាំងនោះតែងតែទទួលទានស្រាជុំគ្នាក្នុងឱកាសច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ រាប់មិនអស់ ហើយយើងខ្ញុំមិនយកមករៀបរាប់នៅទីនេះទេ សូមមើលតែរូបលេខ ១-៤ចុះ។ ការផឹកស្រានេះមិនគ្រាន់តែជាការកម្សាន្តឡើយ គឺហេតុការណ៍ផ្សេងៗ តម្រូវឲ្យធ្វើដូច្នោះ ហើយប្រការនេះអាចជាប្រធានបទយ៉ាងសំខាន់មួយសម្រាប់ ស្រាវជ្រាវដេញរកហេតុផលជ្រៅដែលទាក់ទងទៅនឹងជំនឿ។ សូមបញ្ជាក់ត្រង់នេះ បន្តិចថា ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនោះ ក្រុមឬភូមិណាដែលចូលសាសនាគ្រិស្តតែងតែ បោះបង់ប្រពៃណីផឹកស្រា។ រីឯស្រានោះ តាមពិតទៅនៅក្នុងពពួកស្រាបិតដែលប្រើ អង្ករចម្ការជាវត្ថុធាតុដើមសំខាន់ គឺពុំមែនជាស្រាដែលតម្រូវឲ្យចំហុយយកតែញើស ស្រក់មកប្រើនោះឡើយ។ បើប្រើពាក្យបរទេសវិញ មានន័យថាពុំមែនជា alcohol ទេ គឺគ្រាន់តែនៅក្នុងពពួក beer ប៉ុណ្ណោះ។

បណ្ដេញព័ត៍មានវប្បធម៍ខ្មែរ កម្រងអត្ថបទលេខ១៤

ត្រៀបជាប្រភេទនំម្យ៉ាងធ្វើពីម្សៅដំណើប (ឬអាចធ្វើពីម្សៅជ្រៃ) ដែលគេ យកទៅដុតឆ្អើរផ្ទាល់នឹងភ្លើងឲ្យឡើងស្រួយ ឈ្ងុយ ហើយមានរសជាតិផ្អែមឡមៗ ហើយគេនិយមហូបលេងជាអាហារសម្រន់កំដរមាត់។ នំនេះមិនមែននៅក្នុងជំពូកខំ ធ្វើប្រចាំរដូវកាល ឬក្នុងឱកាសពិសេសណាមួយដូចនំអន្សម, នំជាល, នំនាឡិ ឬ នំបញ្ចុកឡើយ គឺថាគេអាចធ្វើហូប ឬលក់ដូរបានគ្រប់ពេល ពិសេសកាលណាមាន បុណ្យទានតាមវត្ត ឬបុណ្យតាមភូមិស្រុកនានា។ បើពុំដូច្នោះទេ អាចមានលក់នៅ តាមផ្លូវនានាជាធម្មតាដូចឃើញក្នុងរូបលេខ១ដែលថតឆ្នាំ១៩៤៨។

ជំនួយស្មារតីសម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី១២ គណិតវិទ្យា

សហគ្រិនអចលនទ្រព្យជំនាន់ថ្មី

សម្រាប់សហគ្រិនអចលនទ្រព្យដើរទៅដល់ គោលការណ៍រកស៊ីពិតជាមានសារៈសំខាន់ វិថីជោគជ័យនៃជំនួញ ហើយស្ទើរតែគ្រប់សហគ្រិនអចលនទ្រព្យជោគជ័យ ពួកគេតែង តាក់តែងគោលការណ៍រកស៊ីផ្ទាល់ខ្លួន។ បើគ្មានគោលការណ៍រកស៊ីច្បាស់ទេ យើងមិន អាចក្លាយជាសហគ្រិនខ្លាំងពូកែ នឹងរឹងមាំ ដើម្បីប្រឈមនឹងឧបសគ្គ រងព្យុះភ្លៀងបោក បក់បាននោះទេ។ហេតុអ្វីបានជាសហគ្រិនបរាជ័យច្រើនជាងជោគជ័យ ឬសគល់សំខាន់ ពួកគេ គ្មានគោល ការណ៍រកស៊ីច្បាស់លាស់ ងាយងាករេគោលដៅ និងឆាប់បោះបង់ចោលបេសកកម្មរកស៊ី ពេលជួបឧបសគ្គនានា ផ្ទុយពីអ្នករកស៊ីមានគោលការណ៍ ដែលក្រាញននៀលលូន ក្រាបតតាំងដោះស្រាយបញ្ហាតូច ធំទាំងឡាយ ដើម្បីឆ្ពោះទៅគោលដៅ ដែលបានកំណត់ យ៉ាងច្បាស់លាស់។

បណ្ដេញព័ត៍មានវប្បធម៍ខ្មែរ កម្រងអត្ថបទលេខ៩

ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់រាល់ថ្ងៃដែលធ្វើពីលោហៈទោះបីជាមានការនាំចូល ក៏នៅតែផលិតក្នុងស្រុកតាមកម្រិត ខុស ជាផលិតផលឧស្សាហកម្មមកពីក្រៅក្ដី គ្នាដែរ។ ដូច្នេះជាងដែកមាននៅគ្រប់ទិសទីក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ បើយើងចែកជា ទំហំការងារ នាងខ្ញុំយល់ថាកម្រិតឬទំហំនោះមានបី។

ឈ្វេងយល់អំពីអាស៊ាន តួនាទីច្បាប់ និងវិស័យអប់រំក្នុងសមាហរណកម្មអាស៊ាន