ក្បួនចិត្តសាស្រ្ត

ចិត្តសាស្ត្រជាវិទ្យាសាស្ត្រមួយបែបដែល សិក្សាពីបាតុភូតមនសិការទូទេវ (l'étude des phénomènes mentaux, quels qu'ils soient)។ តាមន័យដើមពាក្យថាចិត្តសាស្ត្រ (ភាសាបារាំងហៅថា La Psycho- logie) មានន័យថា ការសិក្សាព្រលឹង (Etude de l'ame: Psy- chologie vient de Psukhé =âme; et de Logos: traité) ។ ប៉ុន្តែ បន្ទាប់ពីការស្រាវជ្រាវដ៏ធំធេង ដែលបានធ្វើឲ្យកក្រើកពិភពចិត្ត- វិទ្ធ ក្នុងវិស័យនេះ ពាក្យ ព្រលឹងនេះត្រឡប់ទៅជាគ្មានន័យទៅវិញ ។ ម៉្យាងទៀតវិទ្យាសាស្ត្រ ពុំអាចសិក្សាព្រលឹងមនុស្សបានទេ ពីព្រោះ ព្រលឹង តាមន័យដែលយើងធ្លាប់យល់ ឋិតនៅក្នុងវិស័យបរមត្ថវិជ្ជា (Métaphysique) ។ ម៉្យាងទៀត គោលការណ៍ចិត្តវិទ្យាសម័យថ្មី បានបង្ហាញប្រាប់យើងយ៉ាងច្បាស់លាស់ថា ចិត្តគំនិតរបស់មនុស្សទ្ធ សត្វលោកយើងពុំមែនមកពីពិភពឯណាក្រៅអំពី លំនាំជីវសាស្ត្រ-សរីរ- សាស្ត្រ (Biologie-Physiologie) របស់ខ្លួនមនុស្សម្នាក់ៗឡើយ ។ អាថ៌កំបាំងទទាំងប៉ុន្មាន ដែលយើងតែងតែដាក់ទោសកំហុស ទៅលើ ខ្មោចព្រាយបិសាច ឬព្រហ្មលិខិតនោះ គ្មានមូលដ្ឋានឯណាក្រៅអំពីសព៌ាង្គកាយយើងឡើយ ។ នៅក្នុងគោលការណ៍នេះ ចិត្តវិទ្យាផ្នែក មួយភាគធំទៅលើក្បួនវេជ្ជសាស្ត្រ ។ រីឯវិធីព្យាបាលជម្ងឺខួរក្បាល (maladies mentales = Psychose et Névrose) ឋិតជាបឋម នៅក្នុងវិធីព្យាបាលសពាង្គកាយ សិនដែរ ។ ឬ បើនិយាយឲ្យចំទៅគឺ ត្រូវមើលទាំងពីរជាមួយគ្នាតែម្តង (la médecine psychosomati que) ។